Cel shading & soft shading
Hai cách tô bóng phổ biến trong game: cel shading cạnh sắc và soft shading chuyển sắc mềm, cùng cách kiểm soát cạnh.
Photoshop hiển thị tiếng Anh. Từ có gạch chân chấm là thuật ngữ trên giao diện — chạm để xem nghĩa, hoặc tra Từ điển Anh–Việt.
Cùng một khối cầu, bạn có thể tô bóng theo kiểu hoạt hình với mảng sắc cạnh, hoặc theo kiểu hội họa với chuyển sắc mềm mại. Mỗi kiểu có cảm giác riêng và hợp với những loại game khác nhau.
1. Cel shading (kiểu anime)
Cel shading dùng 2–3 tông rõ ràng: màu nền, màu bóng, và đôi khi thêm một tông sáng. Ranh giới giữa các tông là cạnh cứng.
- Công cụ: Lasso (Dây thòng lọng) Fill hoặc brush Hard Round, Hardness (Độ cứng cọ) 100%, Opacity (Độ mờ đục) 100%.
- Ưu điểm: nhanh, sạch, dễ đồng nhất khi vẽ nhiều nhân vật hoặc nhiều khung hình animation.
- Hợp với: game anime, gacha, visual novel, game hoạt hình, sprite animation.
Thực hành cel shading
- Vẽ một khối cầu màu phẳng trên layer Flat. Chọn nguồn sáng ở góc trên bên trái.
- Tạo layer mới, Ctrl+Alt+G để clipping, đặt Multiply (Nhân (làm tối)). Chọn màu bóng tím nhạt.
- Dùng Lasso L vẽ vùng bóng hình lưỡi liềm ở phía dưới bên phải, đổ màu Alt+Backspace, bỏ chọn Ctrl+D.
- Thêm tông tối hơn (occlusion) sát chỗ khối cầu chạm mặt đất bằng brush cứng nhỏ.
- Tạo layer Screen clipping, thêm một điểm highlight cạnh cứng ở phía đón sáng.
2. Soft shading (kiểu painterly)
Soft shading chuyển từ sáng sang tối dần dần. Nó cho cảm giác thể tích, chất liệu thật hơn.
- Công cụ: Soft Round (airbrush) với Flow (Lưu lượng) thấp 10–20%, tô chồng nhiều lần; hoặc brush cứng Opacity theo lực nhấn rồi lấy màu Alt ở vùng giữa để hòa trộn.
- Có thể dùng Mixer Brush (Cọ trộn màu) hoặc Smudge (Ngón tay kéo màu) (nhóm công cụ B và Blur) để trộn, nhưng dùng vừa phải kẻo tranh bị nhòe.
- Hợp với: game nhập vai phương Tây, card game, splash art, concept art.
3. Kiểm soát cạnh: hard, soft, lost
| Loại cạnh | Khi nào dùng |
|---|---|
| Hard edge (cạnh cứng) | Vật cứng (kim loại, đá), bóng đổ gần vật, nơi cần thu hút ánh nhìn, điểm nhấn |
| Soft edge (cạnh mềm) | Bề mặt cong (má, bắp tay), vật mềm (vải, lông), bóng đổ xa vật |
| Lost edge (cạnh mất) | Khi vật và nền gần cùng màu, cạnh hòa hẳn vào nền; dùng ở vùng phụ để mắt tập trung vào vùng chính |
Một bức tranh tốt kết hợp cả ba: cạnh cứng ở điểm nhấn, mềm ở chuyển khối, mất ở vùng xa. Với cel shading, bạn vẫn có thể làm mềm nhẹ một vài cạnh bóng bằng Eraser (Tẩy) mềm E để tạo "semi-cel".
4. Chọn kiểu nào cho game của bạn?
- Sprite có animation nhiều khung: cel shading, vì dễ lặp lại đồng nhất qua từng khung.
- Icon vật phẩm, card art, splash: soft shading hoặc kết hợp, vì chỉ vẽ một lần và cần hấp dẫn.
- Game mobile nhìn ở cỡ nhỏ: ưu tiên mảng rõ ràng, tương phản cao; chi tiết mềm quá nhỏ sẽ không nhìn thấy.
Mẹo & trick học nhanh
Đường ranh giới giữa sáng và tối (terminator) là nơi quan trọng nhất. Hãy chú ý hình dạng của nó theo khối, thay vì tô bóng thành vệt thẳng.
Với soft shading, đặt Flow 10–20% bằng Shift+1 hoặc Shift+2 và tô chồng dần, kiểm soát tốt hơn một lần đậm.
Kết hợp: tô cel shading cạnh cứng, sau đó làm mềm một số cạnh ở vùng cong. Đây là phong cách rất phổ biến trong game gacha.
Luôn quyết định hướng sáng trước khi tô. Bóng lộn xộn thường do đổi hướng sáng giữa chừng.