Layer Mask – ẩn hiện không phá hủy
Dùng mặt nạ trắng đen để ẩn và hiện từng phần layer, thay cho Eraser, để luôn có thể lấy lại những gì đã “xóa”.
Photoshop hiển thị tiếng Anh. Từ có gạch chân chấm là thuật ngữ trên giao diện — chạm để xem nghĩa, hoặc tra Từ điển Anh–Việt.
Layer Mask là gì?
Layer mask là một “tấm che” gắn vào layer, chỉ gồm các sắc độ trắng – xám – đen:
- Trắng hiện (reveal): vùng mask trắng thì layer hiển thị bình thường.
- Đen ẩn (hide): vùng mask đen thì layer bị ẩn đi.
- Xám: ẩn một phần, tạo độ trong suốt – càng tối càng mờ.
Pixel của layer không hề bị xóa. Chúng chỉ bị che. Tô trắng lại lên mask, chúng quay trở lại nguyên vẹn.
Tạo và vẽ lên mask
- Chọn layer, nhấp nút Add layer mask (hình chữ nhật có vòng tròn) ở đáy bảng Layers – tạo mask trắng (hiện tất cả).
- Giữ Alt khi nhấp nút đó để tạo mask đen (ẩn tất cả).
- Hoặc dùng / Hide All.
- Nếu đang có vùng chọn, bấm Add layer mask sẽ chỉ hiện phần trong vùng chọn.
Sau khi tạo, nhấp vào thumbnail mask (ô trắng bên phải thumbnail layer) để chắc chắn bạn đang vẽ lên mask. Ô được chọn có viền khung quanh. Rồi dùng Brush (Cọ vẽ) B:
- Bấm D để đặt màu mặc định trắng/đen, bấm X để đổi qua lại.
- Tô đen để ẩn, tô trắng để hiện lại. Dùng cọ mềm hoặc hạ Opacity (Độ mờ đục)/Flow của cọ để chuyển tiếp mượt.
- Ctrl+I khi đang chọn mask: đảo ngược mask (trắng thành đen).
Thao tác nhanh với mask
- Alt + nhấp vào thumbnail mask: xem riêng mask ở dạng trắng đen trên canvas. Nhấp lại để trở về.
- Shift + nhấp vào thumbnail mask: tắt tạm mask (hiện dấu X đỏ). Nhấp lại để bật.
- Ctrl + nhấp vào thumbnail mask: tải mask thành vùng chọn.
- Phím
\: hiển thị mask dạng lớp phủ màu đỏ trong suốt.
Mask hay Eraser?
Eraser (Tẩy) E xóa pixel vĩnh viễn. Vài giờ sau muốn lấy lại một đoạn nét đã xóa là không thể (lịch sử History có giới hạn và mất khi đóng file). Mask là cách làm không phá hủy: mọi thứ vẫn còn, bạn chỉ quyết định phần nào được nhìn thấy.
Gradient mask – chuyển tiếp mượt
Kéo Gradient (Dải màu chuyển) Tool G (kiểu trắng sang đen) trên mask để layer mờ dần một cách đều đặn. Rất hợp để: làm sương mù dày dần ở chân núi, nền game mờ dần vào màu trời, hay ánh sáng nhạt dần theo khoảng cách.
Thực hành: ẩn hiện bằng mask
- Mở một bức tranh phong cảnh, tạo layer mới phía trên và tô kín màu xanh sương mù nhạt (Alt+Backspace để tô màu Foreground (Màu tiền cảnh)).
- Nhấp nút Add layer mask để thêm mask trắng cho layer sương mù.
- Chọn Gradient Tool G, bấm D rồi kéo từ dưới lên trên trên mask – sương dày ở dưới, mờ dần lên trên.
- Dùng Brush mềm màu đen, Opacity 30%, tô lên mask để “xóa” bớt sương quanh nhân vật chính.
- Giữ Alt nhấp thumbnail mask để xem mask trắng đen, sau đó nhấp lại để quay về.
- Giữ Shift nhấp thumbnail mask để so sánh trước/sau.
Mẹo & trick học nhanh
Group cũng có mask. Thêm mask vào group để ẩn hiện cả nhóm layer cùng lúc mà không phải mask từng layer.
Chọn thumbnail mask, mở bảng Properties và kéo thanh Feather để làm mềm toàn bộ viền mask mà không phải tô lại.
Kéo thumbnail mask vào thùng rác, Photoshop sẽ hỏi Apply (áp dụng vĩnh viễn) hay Delete (bỏ mask, giữ nguyên layer). Chọn Delete nếu muốn lấy lại mọi thứ.
Tạo vùng chọn bằng Lasso L hoặc Object Selection W trước, rồi mới bấm Add layer mask – mask sẽ tự khớp với vùng chọn.