Bạn học Photoshop trên máy nào? Phím tắt và hướng dẫn sẽ hiển thị đúng theo lựa chọn của bạn.

Lộ trình › Layer – trái tim của Photoshop › Bài 13/158

Clipping Mask – tô không lem

Kẹp layer vào hình dạng của layer bên dưới để đổ bóng, tô sáng bên trong mảng màu mà không bao giờ bị lem ra ngoài.

Nhập môn 20 phút Hướng dẫn cho Windows · đổi sang macOS

Photoshop hiển thị tiếng Anh. Từ có gạch chân chấm là thuật ngữ trên giao diện — chạm để xem nghĩa, hoặc tra Từ điển Anh–Việt.

Clipping Mask là gì?

Clipping mask (mặt nạ cắt) khiến một layer chỉ hiển thị bên trong phần có pixel của layer ngay bên dưới nó. Layer bên dưới gọi là layer gốc (base layer). Bạn cứ tô thoải mái, tràn cả ra ngoài – nhưng phần tràn ra sẽ tự động bị ẩn.

Hình dung: layer flat là khuôn bánh, layer shade là bột. Bột đổ bao nhiêu cũng chỉ nằm trong khuôn.

Layer được clip hiển thị mũi tên nhỏ và thụt vào, chỉ hiện trong hình dạng layer gốc
Layer được clip hiển thị mũi tên nhỏ và thụt vào, chỉ hiện trong hình dạng layer gốc

Cách tạo Clipping Mask

  • Chọn layer phía trên, bấm Ctrl+Alt+G. Bấm lại lần nữa để bỏ clip.
  • Hoặc giữ Alt, đưa chuột vào đường ranh giới giữa hai layer trong bảng Layers – con trỏ đổi thành hình mũi tên gập – rồi nhấp.
  • Hoặc dùng menu LayerLớp›Create Clipping Mask.

Layer được clip sẽ thụt vào bên phải và có một mũi tên nhỏ chỉ xuống layer gốc. Tên layer gốc được gạch chân.

Xếp chồng nhiều layer clip

Bạn có thể clip nhiều layer vào cùng một layer gốc. Tất cả đều hiển thị trong hình dạng của layer gốc, và mỗi layer vẫn có blend mode, opacity riêng. Ví dụ cho phần áo nhân vật:

  • flat áo (layer gốc, Normal)
  • └ shade áo (Multiply (Nhân (làm tối)), clip)
  • └ light áo (Screen, clip)
  • └ texture vải (Overlay (Phủ chồng), clip)

Muốn đổi màu áo? Chỉ cần đổi layer gốc. Muốn sửa bóng? Chỉ động vào layer bóng. Mọi thứ độc lập, sạch sẽ.

Mẹo: Tách mỗi phần (da, tóc, áo, quần, vũ khí) thành một layer flat riêng. Sau đó clip layer bóng và sáng vào từng phần – bạn tô bóng tóc mà không bao giờ sợ lem sang mặt.

Clipping Mask và Lock Transparent Pixels

Khóa pixel trong suốt cũng giúp tô không lem, nhưng nó vẽ thẳng lên layer gốc – không tách riêng được. Clipping mask giữ bóng, sáng trên layer riêng nên luôn sửa được. Đây là cách làm không phá hủy (non-destructive).

Lỗi hay gặp: Tạo layer mới ở giữa layer gốc và các layer clip, hoặc kéo layer clip ra khỏi vị trí – chuỗi clip bị đứt và bóng tràn ra ngoài. Hãy kiểm tra các layer clip vẫn thụt vào và có mũi tên. Nếu không, chọn layer đó và bấm lại Ctrl+Alt+G.

Thực hành: tô bóng cho quả táo

  1. Trên layer flat, vẽ một quả táo đỏ bằng mảng màu đặc, viền rõ ràng.
  2. Tạo layer mới shade ngay phía trên, bấm Ctrl+Alt+G để clip vào flat.
  3. Đổi shade sang Multiply, dùng cọ tô màu đỏ tía ở nửa phải quả táo. Cố tình tô tràn ra ngoài – để ý phần tràn bị ẩn.
  4. Tạo layer light, giữ Alt và nhấp vào ranh giới giữa light và shade để clip tiếp.
  5. Đổi light sang Screen và vẽ đốm sáng ở góc trên bên trái.
  6. Chọn layer flat, bật Lock Transparent Pixels (Khóa vùng trong suốt) rồi tô màu xanh cho quả táo – toàn bộ bóng và sáng vẫn đi theo.

Mẹo & trick học nhanh

Clip adjustment layer

Adjustment layer cũng clip được. Clip một Hue/Saturation vào layer tóc để đổi màu tóc mà không ảnh hưởng phần khác.

Nhân bản cả chuỗi

Chọn layer gốc cùng các layer clip rồi bấm Ctrl+J – bản sao vẫn giữ nguyên quan hệ clip.

Clip vào group

Bạn có thể clip một layer vào cả một group. Layer đó sẽ hiện trong hình dạng gộp của mọi layer trong group – rất tiện để phủ ánh sáng chung cho cả nhân vật.

Kiểm tra nhanh

1 Clipping mask khiến layer phía trên hiển thị ở đâu?
2 Phím tắt tạo/bỏ Clipping Mask là gì?
3 Ngoài phím tắt, cách nhanh để clip trong bảng Layers là?
4 Vì sao clipping mask tốt hơn Lock Transparent Pixels khi đổ bóng?

Bài tập: Nhân vật chibi đổ bóng bằng clipping mask

Làm trong Photoshop rồi nộp file. Máy chấm kiểm tra các yêu cầu kỹ thuật và chỉ cách sửa từng lỗi; giáo viên chấm thêm phần thẩm mỹ.

Làm bài tập