Lộ trình › Thử thách theo chủ đề › Bài 208/218

Thử thách 5: Chỉ một cọ duy nhất – cây cổ thụ và tảng đá

Vẽ trọn một đạo cụ môi trường 1024 × 1024 px – cây cổ thụ tán tròn và tảng đá – chỉ với cọ Hard Round có lực nhấn: không đổi cọ, chỉ đổi Size, Opacity và cách đặt nét. Học cách một cọ đơn giản tạo ra mảng lớn, mép lá, nét vẩy cỏ và hatching, kèm bảng luyện nét in sẵn.

Trung cấp 45 phút ★★★ Dễ Hướng dẫn cho Windows · đổi sang macOS

Photoshop hiển thị tiếng Anh. Từ có gạch chân chấm là thuật ngữ trên giao diện — chạm để xem nghĩa, hoặc tra Từ điển Anh–Việt.

File mẫu để luyện tập

Tải về rồi mở bằng Photoshop: FileTệp›OpenMở (Ctrl+O).

Người mới hay nghĩ tranh đẹp là nhờ bộ cọ "xịn". Thực tế, nhiều họa sĩ game chuyên nghiệp vẽ 90% thời gian chỉ bằng một cọ tròn cứng. Thử thách này cấm bạn đổi cọ: cả cây cổ thụ, tảng đá và đám cỏ đều vẽ bằng Hard Round có lực nhấn. Bạn chỉ được thay đổi ba thứ: cỡ cọ, Opacity (Độ mờ đục) và cách đặt nét (chấm, kéo dài, vẩy, gạch song song). Kết quả là một bức tranh có "nét tay" nhất quán – điều mà trộn mười loại cọ khó có được.

Hình mẫu

Cây cổ thụ tán xanh hình đám mây nhiều vòm, thân nâu chia hai nhánh, tảng đá xám bo tròn có vết nứt, bãi cỏ xanh nhạt và vài nét vẩy cỏ; góc trên phải là ô cài đặt cọ Hard Round với Size: Pen Pressure và dòng ghi chú một cọ duy nhất cho cả bài
Cây cổ thụ tán xanh hình đám mây nhiều vòm, thân nâu chia hai nhánh, tảng đá xám bo tròn có vết nứt, bãi cỏ xanh nhạt và vài nét vẩy cỏ; góc trên phải là ô cài đặt cọ Hard Round với Size: Pen Pressure và dòng ghi chú một cọ duy nhất cho cả bài

Thời gian ước tính: khoảng 45 phút – 10 phút luyện trên bảng nét mẫu, 30 phút vẽ, 5 phút xuất file. Đặt luật cho mình: nếu lỡ chọn cọ khác, xóa nét đó.

Chuẩn bị

  • Canvas (khung vẽ): 1024 × 1024 px, Resolution (Độ phân giải) 72, RGB Color, Background Contents: Transparent. Đạo cụ chiếm khoảng 80% chiều ngang, chân cây và đá đặt trên đường y = 860.
  • Cọ duy nhất: Brush (Cọ vẽ) Tool (B), mở WindowCửa sổ›BrushesBảng Cọ › thư mục General Brushes › Hard Round Pressure Size. Đổi cỡ bằng phím [ và ], đổi Opacity bằng phím số (5 = 50%, 0 = 100%). Các công cụ khác được dùng: Eyedropper (Ống hút màu) (I), Lasso (Dây thòng lọng) (L) để giới hạn vùng tô, Lock Transparent Pixels (Khóa vùng trong suốt) (/).
  • Thiết bị: bài này tỏa sáng nhất với bút – Wacom, XP-Pen, Huion hoặc iPad + Apple Pencil (Bút chì) (qua Sidecar hay Astropad): nét lá tự thon đầu nhờ lực nhấn. Dùng chuột: mở F5 › Shape Dynamics (Biến đổi hình dạng) › Size Jitter (Dao động kích thước) › Control: Fade 25 bước để mỗi nét tự nhỏ dần; tăng Smoothing (Làm mượt nét) lên 30% trên thanh Options cho nét dài mượt; với nét vẩy lá, vẽ bằng Pen Tool (Bút tạo đường) rồi Stroke Path có Simulate Pressure – đó vẫn là cùng một cọ.
  • File mẫu: "Bảng luyện 1 cọ" ở cuối bài – mở riêng, tạo layer mới trên nó và đồ theo các hình xám trong 10 phút để làm nóng tay.
MàuMã hexDùng cho
#5fa448Lá nền – mảng tán lớn
#3d7a34Lá tối – nửa dưới tán, khe giữa vòm
#9ed06aLá sáng – vòm trên trái
#c4e88aNét lá nhấn – vẩy lẻ
#8a5a36Thân cây
#5e3a20Thân tối
#9aa3aeĐá
#6b7380Đá tối, vết nứt
#b9d49aCỏ nền dưới chân

Các bước

Sáu giai đoạn với cỡ cọ ghi bên dưới: khối to bằng cọ 60 px, nét viền 6 px, mảng nền 40 px, mảng tối ở Opacity 60%, mảng sáng 20 px, nét vẩy chi tiết 4–8 px
Sáu giai đoạn với cỡ cọ ghi bên dưới: khối to bằng cọ 60 px, nét viền 6 px, mảng nền 40 px, mảng tối ở Opacity 60%, mảng sáng 20 px, nét vẩy chi tiết 4–8 px
  1. Khởi động 10 phút: đồ hết bảng luyện mẫu – nét thon hai đầu, chấm 3 cỡ, bốn ô Opacity, nét vẩy lá và hatching. Mục tiêu là cảm được cùng một cọ có thể cho ra năm "kiểu nét" khác nhau.
  2. Tạo file và chọn cọ: FileTệp›NewTạo mới, 1024 × 1024 px, Transparent. Chọn Hard Round Pressure Size, Hardness (Độ cứng cọ) 100%. Kéo một guide ngang ở y = 860 (ViewHiển thị›GuidesĐường gióng›New Guide, Horizontal, 860 px) làm mặt đất.
  3. Khối to (cọ 60 px): layer Block, Opacity layer 30%. Vẽ đám mây tán gồm 5 vòm tròn nối nhau, thân cây là hai nét dày chụm ở gốc, tảng đá là một nửa hình trứng nằm bên phải. Không vẽ chi tiết – chỉ cân bằng khối lớn.
  4. Nét viền (cọ 6 px): layer Line, màu #3d7a34 cho tán, #5e3a20 cho thân, #6b7380 cho đá – viền màu thay vì viền đen làm tranh mềm và tự nhiên hơn. Nhấn mạnh ở phía dưới mỗi vòm, nhẹ tay ở phía trên.
  5. Mảng nền tán lá (cọ 40 px, Opacity 100%): layer Leaf_base dưới Line, màu #5fa448. Tô kín bên trong viền bằng các nét tròn chồng nhau – không cần tô tròn trịa, mép lởm chởm lại giống tán lá.
  6. Thân và đá: layer Trunk, cọ 30 px màu #8a5a36, kéo nét theo chiều dọc thớ gỗ, từ gốc lên. Layer Rock, cọ 40 px màu #9aa3ae, kéo nét theo đường cong của tảng đá.
  7. Khóa trong suốt rồi tô bóng: chọn Leaf_base, bấm / để khóa pixel trong suốt – từ giờ mọi nét chỉ nằm trong tán. Hạ Opacity cọ xuống 60% (phím 6), màu #3d7a34, cọ 50 px, tô nửa dưới mỗi vòm và khe giữa các vòm. Làm tương tự với #5e3a20 cho nửa phải thân, #6b7380 cho nửa phải đá.
  8. Mảng sáng (cọ 20 px): màu #9ed06a, Opacity 100%, chấm các cụm sáng trên đỉnh vòm phía trên trái. Mỗi cụm là 3–5 chấm chồng nhau, cụm to ở vòm cao nhất – mắt đọc ra hướng sáng ngay lập tức.
  9. Nét vẩy lá (cọ 8 px): màu #c4e88a, đặt bút – kéo nhanh 1–2 cm – nhấc bút. Mỗi nét vẩy là một chiếc lá thon đầu. Rải 10–15 nét quanh mép trên của tán, hướng nét xòe ra như lá đang mọc. Đừng rải đều khắp tán – để chỗ dày chỗ thưa.
  10. Hatching trên đá (cọ 4 px): màu #6b7380, Opacity 70%, gạch 4–6 nét song song chéo ở vùng chuyển từ sáng sang tối. Thêm một vết nứt bằng nét gấp khúc. Hatching cho đá một chất liệu "thô" khác hẳn tán lá mềm – cùng một cọ nhưng cách đặt nét khác.
  11. Cỏ và bóng đổ: layer Ground dưới cùng, cọ 50 px màu #b9d49a quét một dải đất dưới chân. Bóng đổ: màu #3d7a34 Opacity 40%, một nét ngang dẹt dưới gốc cây và dưới đá. Cỏ: cọ 5 px màu #3d7a34, vẩy ngược từ dưới lên, mỗi cụm 3 nét.
  12. Soát luật chơi: mở WindowCửa sổ›HistoryLịch sử và lướt lại – mọi bước tô phải ghi Brush Tool. Nếu có Gradient (Dải màu chuyển) hay Smudge (Ngón tay kéo màu), bạn đã phạm luật – làm lại vùng đó bằng cọ.
  13. Xuất và dùng trong Unity 6: ẩn Block, FileTệp›Export›Export AsXuất ra (tùy chỉnh), PNG → prop_tree_rock.png 1024 × 1024 px. Trong Unity 6: Texture Type Sprite (2D and UI), Max Size 1024, Pixels Per Unit (Số pixel mỗi đơn vị) 100; mở Sprite Editor, kéo Pivot (Điểm neo) xuống Bottom (chân cây) để cây đứng đúng trên mặt đất; Sorting Layer Props, và bật Sprite Sort Point Pivot để nhân vật đi sau cây được che đúng.
Mẹo: Đặt ba "trạm cỡ cọ" cố định: 60 px cho khối, 20 px cho mảng, 6 px cho nét. Nhảy giữa ba trạm bằng [ và ] thay vì kéo thanh Size tùy hứng – tranh của bạn sẽ có nhịp nét rõ ràng như tranh của họa sĩ chuyên.
Lỗi hay gặp: Dùng cọ 8 px tô kín cả tán lá. Tán sẽ đầy những vệt nhỏ li ti, không có mảng lớn, nhìn từ xa thành một khối nhiễu. Luôn đi từ cọ to tới cọ nhỏ, và chỉ dùng cọ nhỏ ở chỗ mắt người chơi nhìn vào.

Nâng cao (tùy chọn)

  • Một cọ, ba mùa: nhân đôi Group tán lá, dùng chính cọ đó vẽ lại tán mùa thu (cam #e8a04a) và mùa đông (tán thưa, tuyết #f2f6fa trên đỉnh vòm). Ba biến thể cho game có chu kỳ mùa.
  • Đổi cọ duy nhất: làm lại bài với một cọ khác trong Dry Media Brushes (vd một cọ chì than). Cùng bố cục, cảm giác thay đổi hoàn toàn – bạn sẽ hiểu cọ chỉ là "giọng nói", còn nội dung vẫn là mảng và value.
  • Cây đung đưa: tách tán lá và thân ra hai sprite, trong Unity 6 xoay nhẹ tán ±2° bằng Animation hoặc script, pivot ở đỉnh thân – cây đung đưa trong gió mà không cần vẽ thêm frame.

Mẹo & trick học nhanh

Ba trạm cỡ cọ

Khối 60 px, mảng 20 px, nét 6 px. Nhảy giữa các trạm bằng [ và ] giúp tranh có nhịp nét to – vừa – nhỏ rõ ràng.

Khóa trong suốt thay cho cọ mềm

Bấm / trên layer nền để mọi nét bóng và sáng chỉ nằm trong hình. Bạn tô mạnh tay được mà không lem ra ngoài – không cần Eraser hay cọ khác.

Cách đặt nét là chất liệu

Chấm tròn cho lá, kéo dọc cho thớ gỗ, gạch song song cho đá. Cùng một cọ nhưng hướng và nhịp nét khác nhau là đủ để mắt đọc ra ba chất liệu.

Kiểm tra nhanh

1 Trong thử thách một cọ, bạn được phép thay đổi những gì?
2 Dùng chuột, làm sao để nét vẽ tự thon đầu như có lực nhấn?
3 Vì sao nên đặt Pivot của sprite cây ở Bottom trong Unity 6?

Bài tập: Đạo cụ môi trường vẽ bằng một cọ

Làm trong Photoshop rồi nộp file. Máy chấm kiểm tra các yêu cầu kỹ thuật và chỉ cách sửa từng lỗi; giáo viên chấm thêm phần thẩm mỹ.

Làm bài tập