Bạn học Photoshop trên máy nào? Phím tắt và hướng dẫn sẽ hiển thị đúng theo lựa chọn của bạn.

Lộ trình › Layer – trái tim của Photoshop › Bài 12/158

Opacity, Fill & Blend Modes

Điều chỉnh độ trong suốt và cách các layer hòa trộn với nhau – bí quyết để đổ bóng, tạo ánh sáng phát quang và phủ màu nhanh.

Nhập môn 30 phút Hướng dẫn cho Windows · đổi sang macOS

Photoshop hiển thị tiếng Anh. Từ có gạch chân chấm là thuật ngữ trên giao diện — chạm để xem nghĩa, hoặc tra Từ điển Anh–Việt.

Opacity và Fill khác nhau thế nào?

Ở đầu bảng Layers có hai ô: Opacity (Độ mờ đục) và Fill. Cả hai đều làm layer mờ đi, nhưng có một điểm khác quan trọng:

  • Opacity: làm mờ toàn bộ layer, bao gồm cả Layer Style (viền Stroke, Drop Shadow, Outer Glow…).
  • Fill: chỉ làm mờ nội dung pixel, còn Layer Style vẫn giữ nguyên độ đậm.

Ví dụ: một chữ tiêu đề game có viền Stroke. Kéo Fill về 0% bạn sẽ có chữ rỗng chỉ còn viền – điều mà Opacity không làm được. Ngoài ra, với một số blend mode đặc biệt (Color Dodge (Làm sáng rực), Linear Dodge (Add) (Cộng sáng), Color Burn (Làm tối), Linear Burn, Vivid Light, Linear Light, Hard Mix, Difference), hạ Fill cho kết quả khác hẳn hạ Opacity – thường rực và “ăn” màu hơn.

Mẹo: Khi đang cầm Move Tool (Công cụ Di chuyển) V, gõ số để đổi Opacity nhanh: 1 = 10%, 5 = 50%, 0 = 100%, gõ nhanh 4 5 = 45%. Giữ Shift khi gõ số để đổi Fill.

Blend mode là gì?

Blend mode (chế độ hòa trộn) quyết định cách màu của layer trên kết hợp với màu của các layer bên dưới. Mặc định là Normal – layer trên che layer dưới. Menu blend mode nằm ngay trên bảng Layers, bên trái ô Opacity.

Các nhóm blend mode: làm tối, làm sáng, tương phản, và nhóm thành phần màu
Các nhóm blend mode: làm tối, làm sáng, tương phản, và nhóm thành phần màu

Nhóm làm tối (Darken)

Darken, Multiply (Nhân (làm tối)), Color Burn, Linear Burn. Màu trắng không có tác dụng, màu càng tối càng làm tối ảnh. Multiply là mode quen thuộc nhất để đổ bóng: tô một màu tím xám hoặc xanh lạnh lên layer Multiply, bóng sẽ tối xuống mà vẫn giữ màu gốc bên dưới.

Nhóm làm sáng (Lighten)

Lighten, Screen, Color Dodge, Linear Dodge (Add). Màu đen không có tác dụng. Screen làm sáng dịu, hợp cho ánh sáng khuếch tán. Linear Dodge (Add) và Color Dodge cho hiệu ứng phát sáng rực – rất hợp để vẽ phép thuật, lửa, đèn, mắt phát sáng trong game.

Nhóm tương phản (Contrast)

Overlay (Phủ chồng), Soft Light (Ánh sáng dịu), Hard Light…. Làm vùng sáng sáng hơn, vùng tối tối hơn, xám 50% thì không đổi. Overlay và Soft Light dùng để phủ tông màu (ví dụ phủ cam ấm cho cảnh hoàng hôn) hoặc tăng độ tương phản nhẹ.

Nhóm thành phần màu (Component)

  • Color: lấy màu (hue + saturation) của layer trên, giữ độ sáng tối của layer dưới – dùng để tô màu cho tranh trắng đen hoặc đổi màu vùng nhanh.
  • Luminosity (Độ sáng): ngược lại, chỉ lấy độ sáng tối của layer trên.

Phím tắt blend mode

Khi đang chọn Move Tool, giữ Shift rồi bấm phím + hoặc - để duyệt lần lượt qua các blend mode – rất tiện để thử nghiệm. Hoặc dùng phím tắt trực tiếp:

ModePhím tắt
NormalAlt+Shift+N
MultiplyAlt+Shift+M
ScreenAlt+Shift+S
Linear Dodge (Add)Alt+Shift+W
OverlayAlt+Shift+O
Soft LightAlt+Shift+F
ColorAlt+Shift+C
LuminosityAlt+Shift+Y
Lỗi hay gặp: Bấm Alt+Shift+M khi đang cầm Brush (Cọ vẽ) – lúc đó bạn đổi blend mode của cọ chứ không phải của layer, và nét vẽ bị lạ mà không hiểu vì sao. Hãy chuyển sang Move Tool V trước khi dùng phím tắt blend mode cho layer.

Thực hành: bóng và ánh sáng cho viên ngọc

  1. Vẽ một viên ngọc màu xanh ngọc trên layer flat.
  2. Tạo layer mới shade phía trên, đổi mode sang Multiply (Alt+Shift+M khi cầm Move Tool). Tô màu tím xám ở nửa dưới viên ngọc.
  3. Tạo layer light, đổi sang Screen, tô màu vàng nhạt ở góc trên bên trái.
  4. Tạo layer glow, đổi sang Linear Dodge (Add), dùng cọ mềm màu xanh lơ đậm vừa, chấm một đốm sáng rực.
  5. Thử hạ Opacity rồi hạ Fill của layer glow và so sánh kết quả.
  6. Dùng Shift + + để duyệt blend mode của layer shade và quan sát sự thay đổi.

Mẹo & trick học nhanh

Màu bóng không phải màu đen

Trên layer Multiply, tránh tô màu đen hoặc xám thuần. Dùng tím xám, xanh lạnh hoặc nâu đỏ để bóng trông sống động hơn.

Add cần màu tối vừa

Với Linear Dodge (Add), màu tô càng sáng thì kết quả càng dễ cháy trắng. Hãy chọn màu tối vừa, bão hòa cao, rồi tô chồng dần.

Blend mode cho cả group

Group mặc định ở mode Pass Through. Nếu đổi group sang Normal, blend mode của các layer bên trong chỉ tác động trong group, không ảnh hưởng ra ngoài.

Thử nhanh bằng bàn phím

Cầm Move Tool, giữ Shift và bấm + liên tục để xem layer trông thế nào ở từng mode – nhanh hơn nhiều so với mở menu.

Kiểm tra nhanh

1 Bạn có chữ với Layer Style Stroke. Muốn chữ rỗng ruột mà viền vẫn đậm, bạn chỉnh gì?
2 Blend mode nào phổ biến nhất để đổ bóng lên mảng màu phẳng?
3 Muốn vẽ đốm lửa phép thuật phát sáng rực, nên dùng mode nào?
4 Mode Color làm gì?
5 Bạn bấm Alt+Shift+M nhưng blend mode của layer không đổi. Nguyên nhân có thể là gì?

Bài tập: Viên ngọc phát sáng với blend modes

Làm trong Photoshop rồi nộp file. Máy chấm kiểm tra các yêu cầu kỹ thuật và chỉ cách sửa từng lỗi; giáo viên chấm thêm phần thẩm mỹ.

Làm bài tập