Bạn học Photoshop trên máy nào? Phím tắt và hướng dẫn sẽ hiển thị đúng theo lựa chọn của bạn.

Lộ trình › Luyện nền tảng vẽ › Bài 112/158

Ánh sáng ấm – lạnh: một vật, ba bối cảnh

Tô cùng một chiếc bình gốm trong ánh sáng ban ngày, hoàng hôn và ban đêm bằng layer Multiply, Overlay và rim light – nắm quy tắc sáng ấm bóng lạnh.

Trung cấp 75 phút ★★★ Khó Hướng dẫn cho Windows · đổi sang macOS

Photoshop hiển thị tiếng Anh. Từ có gạch chân chấm là thuật ngữ trên giao diện — chạm để xem nghĩa, hoặc tra Từ điển Anh–Việt.

File mẫu để luyện tập

Tải về rồi mở bằng Photoshop: FileTệp›OpenMở (Ctrl+O).

Một thanh kiếm trong cửa hàng lúc trưa, cùng thanh kiếm đó trong hang động lúc nửa đêm – màu vật không đổi, nhưng màu ánh sáng và màu bóng thay đổi hoàn toàn. Quy tắc căn bản: ánh sáng ấm (nắng, lửa) thì bóng ngả lạnh (xanh, tím) vì bóng nhận ánh sáng từ bầu trời; ánh sáng lạnh (trăng, phép băng) thì bóng tối, đậm và bớt bão hòa. Bài này giúp bạn đổi bối cảnh cho asset game mà không phải vẽ lại.

Hình mẫu

Một bình gốm trong ba bối cảnh: ngày, hoàng hôn, đêm, kèm mã màu ánh sáng, bóng và môi trường
Một bình gốm trong ba bối cảnh: ngày, hoàng hôn, đêm, kèm mã màu ánh sáng, bóng và môi trường

Thời gian ước tính: 75 phút. Màu bình gốm (local color) luôn là #c8743f. Chỉ ba thứ thay đổi theo bối cảnh: hướng và màu nguồn sáng, màu bóng, và màu môi trường (bầu trời, mặt đất phản chiếu lên vật).

Chuẩn bị

  • Canvas: 2400 × 800 px – ba ô 800 × 800 cho ba bối cảnh.
  • File mẫu: "Nét mẫu bình gốm" – kéo vào ô đầu tiên, đặt tên layer Line, blend mode Multiply (Nhân (làm tối)).
  • Bảng màu: xem bảng ba bối cảnh bên dưới.
  • Thiết bị: chuyển mềm bóng đẹp nhất với bút: Wacom/XP-Pen/Huion hoặc Apple Pencil (Bút chì), bật Pen Pressure (Lực nhấn bút) cho Opacity (Độ mờ đục). Chuột: tô mảng bằng Lasso (Dây thòng lọng), sau đó làm mềm ranh giới bằng FilterBộ lọc›Blur›Gaussian Blur 4–6 px trên layer bóng, hoặc Soft Round lớn Opacity 20% kéo nhiều lần.
Bối cảnhÁnh sángBóngMôi trườngHướng sáng
Ngày#fff2cc#8a5c6e#9fc8fftrên – trái
Hoàng hôn#ffb347#6a3a66#a05a9athấp, từ trái
Đêm#bcd8ff#262844#2a3566trên – phải (trăng)

Các bước

Sáu bước: màu vật → bóng Multiply → tông sáng Overlay và nền → bóng đổ → rim light → nhân bản 3 bối cảnh
Sáu bước: màu vật → bóng Multiply → tông sáng Overlay và nền → bóng đổ → rim light → nhân bản 3 bối cảnh
  1. Tạo file: Ctrl+N 2400 × 800 px. Chia 3 cột bằng ViewHiển thị›GuidesĐường gióng›New Guide Layout (Columns 3, Gutter 0).
  2. Màu vật (Local): layer Local dưới Line. Magic Wand (Đũa thần) chọn trong bình (Sample All Layers), Expand 2 px, tô #c8743f. Miệng bình tô tối hơn một chút.
  3. Gom Group: chọn Line và Local, Ctrl+G tạo Group Day. Mọi layer của bối cảnh ngày nằm trong Group này.
  4. Nền ngày: layer BG dưới cùng của Group: trời gradient #a9dcff → #e8f6ff, mặt đất #9ccf7a ở 1/4 dưới.
  5. Bóng (Multiply): layer Shadow, Clipping Mask (Mặt nạ cắt) vào Local, blend mode Multiply. Ánh sáng từ trên – trái: dùng Elliptical Marquee (Khung chọn) vẽ một hình tròn lệch lên trên – trái so với thân bình, SelectVùng chọn›InverseĐảo vùng chọn (Ctrl+Shift+I) rồi tô màu bóng #8a5c6e – phần thân nằm ngoài hình tròn thành vùng tối.
  6. Tông sáng (Overlay (Phủ chồng)): layer Light, Clipping Mask, blend mode Overlay. Soft Round lớn màu #fff2cc tô vùng được chiếu sáng. Vùng sáng ấm lên nhẹ.
  7. Bóng đổ và tiếp xúc: layer Cast dưới Local, Multiply: elip dẹt màu #6d8fb8 lệch sang phải. Trên layer Shadow, thêm một dải tối hẹp ngay đáy bình (ambient occlusion) – chỗ bình chạm đất luôn tối nhất.
  8. Rim light và highlight: layer Rim, Clipping Mask, blend mode Screen: một dải mảnh màu trời #bfe3ff ở mép tối (phải) – đó là ánh sáng bầu trời hắt lên. Layer Spec: một vệt bầu dục #fff3d6 ở phía sáng – men gốm bóng.
  9. Hoàng hôn: chọn Group Day, Ctrl+J nhân bản, đổi tên Sunset, kéo sang ô 2 (giữ Shift để đi thẳng). Đổi: nền cam – vàng, mặt trời thấp bên trái; Light màu #ffb347; Shadow #6a3a66 và vùng tối rộng hơn (vẽ lại hình tròn lệch hẳn sang trái); bóng đổ dài gấp đôi; rim vàng #ffd36b.
  10. Đêm: nhân bản Group Day lần nữa, đặt tên Night, kéo sang ô 3. Nền xanh đen #141a38 có trăng ở trên – phải. Vùng sáng chuyển sang phải: vẽ lại Shadow với hình tròn lệch lên trên – phải, màu #262844. Light đổi sang #bcd8ff, rim xanh lơ #7fe0ff ở mép trái.
  11. Tinh chỉnh bằng Color Balance (Cân bằng màu): trong Group Night, thêm LayerLớp›New Adjustment Layer›Color BalanceCân bằng màu Clipping Mask vào Local: Midtones kéo về Cyan và Blue, rồi giảm bão hòa bằng LayerLớp›New Adjustment Layer›Hue/SaturationSắc độ/Độ bão hòa Saturation −30. Đêm phải kém tương phản và kém bão hòa hơn ngày.
  12. So sánh: thu nhỏ còn 33%. Ba chiếc bình phải trông như cùng một vật, chỉ khác ánh sáng. Lưu PSD và xuất PNG 2400 × 800 px.
Mẹo: trong Unity, bạn có thể giữ một sprite duy nhất và đổi bối cảnh bằng Light 2D của URP – nhưng hiểu quy tắc màu bóng giúp bạn chọn màu đèn và màu Global Light hợp lý thay vì chỉ làm tối sprite.
Lỗi hay gặp: tô bóng bằng màu đen hoặc xám (Multiply với #000000). Bình trông bẩn, xỉn và cả ba bối cảnh giống nhau. Bóng luôn có màu – lấy từ bầu trời hoặc môi trường.

Nâng cao (tùy chọn)

  • Ánh đuốc trong hang: bối cảnh thứ tư – nguồn sáng cam rất gần, sáng gắt ở một phía, phần còn lại chìm trong tối xanh tím.
  • Hai nguồn sáng: ban đêm có trăng xanh từ phải và ngọn lửa cam từ trái – hai rim light khác màu hai bên vật.
  • Áp dụng cho nhân vật: dùng đúng quy trình Group cho một sprite nhân vật để có phiên bản ngày và đêm.

Mẹo & trick học nhanh

Bóng có màu

Lấy màu bóng bằng cách chọn màu bầu trời của bối cảnh, giảm độ sáng khoảng 40% rồi tăng bão hòa một chút. Bóng ngày ngả xanh tím, bóng hoàng hôn ngả tím hồng.

Group là bối cảnh

Mỗi bối cảnh là một Group chứa Local, Shadow, Light, Rim, BG. Muốn thêm bối cảnh chỉ cần Ctrl+J một Group và đổi màu các layer bên trong.

Kiểm tra value

Thêm layer Black and White trên cùng: bản ngày phải có tương phản mạnh nhất, bản đêm hẹp tông nhất. Nếu cả ba có value giống nhau, bối cảnh đêm chưa đủ tối.

Kiểm tra nhanh

1 Dưới ánh nắng ấm buổi trưa, bóng của vật thường ngả màu gì?
2 Blend mode nào phù hợp để tô vùng bóng có màu mà vẫn giữ màu vật bên dưới?
3 So với bối cảnh ban ngày, bối cảnh đêm nên thế nào?

Bài tập: Nộp bình gốm ba bối cảnh

Làm trong Photoshop rồi nộp file. Máy chấm kiểm tra các yêu cầu kỹ thuật và chỉ cách sửa từng lỗi; giáo viên chấm thêm phần thẩm mỹ.

Làm bài tập