Layer cơ bản & cách tổ chức
Layer là những tấm kính trong suốt xếp chồng lên nhau – học cách tạo, sắp xếp, nhóm, khóa và đặt tên để file tranh game luôn gọn gàng.
Photoshop hiển thị tiếng Anh. Từ có gạch chân chấm là thuật ngữ trên giao diện — chạm để xem nghĩa, hoặc tra Từ điển Anh–Việt.
Layer là gì?
Hãy tưởng tượng bạn vẽ trên nhiều tấm kính trong suốt xếp chồng lên nhau. Tấm dưới cùng là màu nền, tấm tiếp theo là nét phác, tấm trên nữa là nét line… Nhìn từ trên xuống, bạn thấy một bức tranh hoàn chỉnh. Nhưng vì mỗi phần nằm trên một tấm riêng, bạn có thể xóa, tô lại hay di chuyển một phần mà không làm hỏng các phần khác. Đó chính là layer (lớp).
Chỗ nào trên layer chưa vẽ gì sẽ hiển thị ô caro xám trắng – nghĩa là trong suốt, bạn nhìn xuyên qua được xuống layer bên dưới.
Bảng Layers
Mở bảng Layers bằng hoặc phím F7. Những thứ bạn cần biết:
- Con mắt bên trái: ẩn/hiện layer.
- Thumbnail (ảnh thu nhỏ) và tên layer: nhấp đúp vào tên để đổi tên.
- Các nút ở đáy bảng: tạo layer mới, tạo group, thêm mask, thêm adjustment layer, xóa layer.
- Layer đang chọn được tô sáng – mọi thao tác vẽ chỉ tác động lên layer đang chọn.
Các thao tác cơ bản
Tạo, nhân bản, xóa
- Tạo layer mới (có hộp thoại đặt tên): ⌘ Cmd+⇧ Shift+N. Tạo nhanh không hỏi: ⌘ Cmd+⇧ Shift+⌥ Option+N.
- Nhân bản layer (hoặc vùng chọn thành layer mới): ⌘ Cmd+J.
- Xóa layer: chọn layer rồi kéo vào thùng rác hoặc bấm ⌫ Delete khi đang dùng Move Tool (Công cụ Di chuyển) và không có vùng chọn.
Sắp xếp thứ tự
Layer nằm trên sẽ che layer nằm dưới. Bạn có thể kéo thả trong bảng, hoặc dùng phím tắt:
- ⌘ Cmd + phím
]: đưa layer lên một bậc; ⌘ Cmd + phím[: đưa xuống một bậc. - Thêm ⇧ Shift để đưa thẳng lên trên cùng hoặc xuống dưới cùng.
Group, khóa, đặt tên, gắn màu
- Group (thư mục): chọn nhiều layer (giữ ⌘ Cmd rồi nhấp) và bấm ⌘ Cmd+G. Bỏ group: ⌘ Cmd+⇧ Shift+G.
- Khóa: các biểu tượng ổ khóa ở đầu bảng cho phép khóa pixel trong suốt (chỉ tô được lên chỗ đã có màu), khóa pixel, khóa vị trí hoặc khóa tất cả. Phím
/bật/tắt nhanh khóa pixel trong suốt cho layer đang chọn. - Đặt tên: nhấp đúp vào tên layer. Đừng để “Layer 1, Layer 2, Layer 37”!
- Color label: nhấp chuột phải vào con mắt, chọn màu (Red, Orange, Yellow…) để phân loại bằng mắt, ví dụ nhân vật màu đỏ, nền màu xanh.
Gộp layer
- ⌘ Cmd+E: gộp layer đang chọn xuống layer ngay dưới (hoặc gộp các layer đang chọn).
- ⌘ Cmd+⇧ Shift+⌥ Option+E (Stamp Visible): tạo một layer MỚI chứa bản gộp của mọi thứ đang hiển thị, trong khi vẫn giữ nguyên các layer gốc. Rất hữu ích khi muốn chỉnh tổng thể mà không mất khả năng sửa.
Tổ chức layer cho tranh game
Họa sĩ game thường tổ chức một nhân vật hay một vật phẩm theo cấu trúc từ dưới lên như sau:
| Layer | Vai trò |
|---|---|
fx | Hiệu ứng: tia sáng, hạt bụi, glow |
light | Vùng sáng, highlight (thường ở mode Screen/Add) |
shade | Bóng đổ, vùng tối (thường ở mode Multiply (Nhân (làm tối))) |
line | Nét viền sạch (lineart) |
flat | Mảng màu phẳng, mỗi phần một màu |
sketch | Nét phác, hạ Opacity (Độ mờ đục) khoảng 20–30% và ẩn khi xong |
Tùy phong cách, line có thể nằm trên cùng. Quan trọng là bạn luôn biết mình đang vẽ trên layer nào.
Background hoặc một layer duy nhất. Khi muốn đổi màu áo, bạn phải tô lại cả nét line và bóng đổ. Hãy tạo layer mới cho mỗi giai đoạn trước khi đặt bút.Thực hành: dựng cấu trúc layer chuẩn
- Tạo file mới ⌘ Cmd+N kích thước 1500 × 1500 px.
- Bấm ⌘ Cmd+⇧ Shift+N, đặt tên
sketch, phác nhanh một bình thuốc (potion) bằng Brush (Cọ vẽ) B. Hạ Opacity xuống khoảng 25%. - Tạo layer
flatbên trên, tô mảng màu phẳng cho thân bình, nút chai và chất lỏng. - Tạo lần lượt các layer
line,shade,light,fxvà vẽ vào từng layer. - Chọn tất cả layer của bình (nhấp layer đầu, giữ ⇧ Shift nhấp layer cuối), bấm ⌘ Cmd+G và đặt tên group là
potion. - Gắn color label màu tím cho group, khóa hoàn toàn layer
sketchbằng biểu tượng ổ khóa (Lock all) ở đầu bảng Layers. - Lưu file dạng PSD: ⌘ Cmd+⇧ Shift+S.
Mẹo & trick học nhanh
Với Move Tool V, giữ ⌘ Cmd và nhấp vào một nét trên tranh để chọn ngay layer chứa nét đó. Nhấp chuột phải để xem danh sách các layer tại điểm đó.
Đừng dùng Flatten Image khi còn đang vẽ. Hãy dùng ⌘ Cmd+⇧ Shift+⌥ Option+E để có một bản gộp riêng ở trên cùng, các layer gốc vẫn còn nguyên.
Bật khóa pixel trong suốt trên layer flat, bạn có thể tô đè màu mới mà không lem ra ngoài hình. Phím tắt bật/tắt là phím /.
Dùng ⌘ Cmd+⇧ Shift+N thay vì nút dấu cộng để hộp thoại hiện ra, gõ tên luôn. Mất 2 giây nhưng tiết kiệm hàng giờ tìm layer về sau.